Logo breed NGK Ichthuskerk 2024 - Rotterdam

NGK Rotterdam

07 april 2023 – Openbaring 5 – Voor altijd Goede Vrijdag

Votum & groet

Zingen:                 Lied 562: 1, 2, 3/Ik wil mij gaan vertroosten

Gebed

Bijbellezing:        Openbaring 5                                                                                             

Zingen:                 Psalm 98: 1, 2, 3, 4/Zing nu een nieuw lied voor de Here

Preek                    Openbaring 5: 9

Zingen:                 Gezang 212/U, lam van God, wij loven U

Belijdenis van het geloof

Zingen:                 Gezang 177: 1, 2, 3, 4/Heer, U bent mijn leven

Gebed

Collecte

Zingen:                 Gezang 204: 1, 2, 3, 4/Mijn verlosser hangt aan ‘t kruis

Zegen

Openbaring 5, 9

[1[       Voor altijd Goede Vrijdag.

Een week geleden hoorde ik een mooi verhaal over het Bijbelboek Openbaring. Iemand die nog nooit van zijn leven iets met het christelijk geloof had gehad, kwam op een goede dag ergens een Nieuw Testamentje tegen en besloot erin te gaan lezen. Op de een of andere manier (misschien wilde hij weten hoe het afliep) koos hij ervoor als eerste het laatste boek van het Nieuwe Testament te gaan lezen, het boek Openbaring. Hij vertelde daarover aan een christelijke vriend. Je kunt je waarschijnlijk voorstellen hoe die reageerde. ‘Openbaring? Heb je als eerste het boek Openbaring gelezen? Dát zul je wel moeilijk gevonden hebben. Begreep je wel waar het over ging?’ ‘O jawel,’ zei de man. ‘Het ging over ene Jezus en aan het eind heeft Hij gewonnen.’ [2] Het gaat over Jezus en aan het eind overwint Hij. Nu we vandaag op Goede Vrijdag weer stilstaan bij een tekst uit Openbaring, lijkt mij dat een goede samenvatting om in het achterhoofd te houden: het gaat over Jezus en aan het eind overwint Hij.

Tegelijk nodig ik je uit om vanavond met me mee te kijken naar wat er dan concreet in hoofdstuk 5 over deze Jezus wordt gezegd en naar wat de weg naar die overwinning zoal inhoudt. Ik wil eerst wat vertellen over de achtergrond van deze scene, dan over de situatie waar deze scene uit Openbaring 5 over gaat, en dan nog over wat vreemde conclusies die je uit deze achtergrond en uit deze situatie kunt trekken. Ten slotte wil ik de verschillende lijntjes ook verbinden aan vandaag, aan Goede Vrijdag. Achtergronden, situatie, conclusies en tussendoor en aan het eind de link met Goede Vrijdag. Maar eerst de achtergronden, [3] en dan hebben we het over het Oude Testament.

Er staat een groep te zingen in de hemel en ze zingen een nieuw lied. Nou, dat lied mag nieuw zijn, maar de zangers niet. Het gaat hier om vier wezens en om vierentwintig oudsten. Eerst die vierentwintig oudsten: ik dacht eerst dat zij zouden staan voor Israël plus de kerk, twaalf plus twaalf, twaalf stamvaders van Israël uit het Oude Testament (ken je ze nog? Ruben, Simeon, Levi, Juda, Dan, Naftali, Gad, Aser, Issaschar, Zebulon, Jozef en Benjamin) plus dan de twaalf apostelen, de leerlingen van Jezus uit het Nieuwe Testament (je weet wel, Petrus, Jakobus, Johannes, enzovoort). Bij nader inzien is dat niet het meest logische plaatje. Bij voorbeeld: je moet dan wel wat met Judas, die Jezus verraden heeft en er niet meer bij zal horen. En wat dacht je van Johannes zelf, een van de twaalf. Hij kan zichzelf toch niet zien zingen hier en tegelijk de scene waarnemen.

Maar los van praktische problemen: wat Johannes de hele Openbaring door doet is steeds weer en steeds opnieuw verwijzen naar het Oude Testament, de basis van de Bijbel. Het ligt zo voor de hand dat hij dat hier ook doet. Dan zijn die vierentwintig oudsten met z’n allen, twee keer twaalf, een dubbele volheid, de vertegenwoordigers van Gods volk van vroeger. [4] Ik heb het niet geprobeerd, maar misschien kun je naast de twaalf zonen van Jakob er nog wel twaalf vinden, zoals David, Mozes en Jesaja, en wie weet, Rachab, Ruth en Debora. Het volk dat God gekozen had is aanwezig in Gods paleis en volgt met argusogen hoe de Heer zijn plannen, die Hij met hen is begonnen, nu tot een goed eind zal brengen. En net zo de vier wezens die Johannes ziet en die mee staan te zingen: die vier, ze werden geïntroduceerd in Openbaring 4, die staan voor de hele schepping. [5] Vier is het getal van de schepping en op de een of andere manier is ook die hele schepping vertegenwoordigd in de hemel en kijkt mee en luistert mee en zingt mee.

Wie zien we verder op het toneel? Nou, daar staat de leeuw van Juda in de vorm van een lam dat geslacht was. De leeuw van Juda als een lam dat geslacht was – daar heb je in tien woorden de hele geschiedenis van Israël, van de aartsvaders af tot aan Golgotha toe. Iedere Jood uit de tijd van Johannes en, wat dat aangaat, iedere heiden die christen was geworden, wist waarnaar dat lam verwees. [6] Naar het paaslam. Toen Israël vastzat in het land Egypte en de farao het volk niet vrij wilde laten, zei God: laat mijn mensen gaan. En farao zei nee. Tien keer zei God dat. Tien keer zei farao nee. Toen liet God in een nacht iedere eerstgeborene sterven – dat wil zeggen, tenzij… Tenzij je een lam had geslacht en het bloed van dat lam op je deurposten had gesmeerd. Dan ging jij vrijuit. Niet omdat jij of jouw leven meer waard was dan dat van je buurman, maar omdat jij daarmee aangaf, dat je wist dat jouw leven niet meer waard was dan dat van  je buurman. Dat jouw leven alleen bestond op grond van Gods genade. Dat was wat het paaslam betekende.

In Openbaring 5: 9 staat, dat dit geslachte lam ‘mensen voor God had vrijgekocht met zijn bloed.’ Vrijgekocht – opnieuw een verwijzing naar de uittocht, die bevrijding, die Exodus. [7] We waren: slaven, het eigendom van een wrede tiran, die ons het leven onmogelijk maakte en onze kinderen vermoordde. We werden: mensen van God, bevrijde mensen, die mogen leven in een land dat God voor ons had uitgezocht, waar onze kinderen konden groeien en bloeien. God heeft ons tot zijn eigendom gemaakt en geloof me, alleen met Hem als Heer ben je werkelijk vrij, kom je tot je recht, vind je je bestemming. Waarom? Omdat Hij God is en je Schepper is en omdat Hij door en door goed is, als Enige. En de laatste verwijzing naar het Oude Testament die ik vandaag noem uit dit nieuwe lied dat de oudsten en de wezens zingen: het nieuwe Paaslam Jezus leidt in deze nieuwe Exodus niet maar alleen de biologische kinderen van Abraham uit maar, in overeenstemming met de oude profetieën, een heel nieuw volk van mensen uit alle landen en volken, van elke stam en taal. Een Groninger kan in een Rotterdamse kerk thuiskomen en met een Armeniër zeggen: wat een God is Hij.

Dat over de achtergrond van deze scene. Nu iets over de situatie die hier wordt beschreven. [8]Want voordat de oudsten en de wezens hun nieuwe lied beginnen, was er een stilte in de hemel, was er een impasse. God houdt een boekrol in zijn hand en die boekrol zit op slot. Zeven zegels, niet te openen. Ik kan er vanzelf van alles over zeggen, maar ik sluit het even kort: laten we die boekrol zien als het boek van de geschiedenis, dat wil zeggen, van de geschiedenis die past bij de plannen van God. En dat die geschiedenis op slot zat wil zeggen: als het aan ons ligt loopt de wereld vast. Onze keuzes leveren zoveel geestelijke en morele en dan ook praktische stikstof op, dat er geen ruimte meer is voor leven. En wij krijgen zelf de boel niet op gang. En voordat je nu op zoek gaat naar een geschikte engel of nog eens naar een van de vier machtige wezens kijkt: nee, gaat niet lukken. Wij zijn aan zet. Onze puinhoop, onze oplossing. En dus: geen oplossing. En dat moment is Goede Vrijdag.

[8]       Dat moment is Goede Vrijdag. De geschiedenis loopt vast. In die dagen was het volk van God, Israël, koortsachtig op zoek naar de weg van God. Hoe zou de Eeuwige zijn beloften vervullen? Mocht je misschien iets zien in de geweldige tempel, iets van het begin van vervulling van profetieën? Mocht je iets proeven, in het zuivere leven van Farizeeën en andere vromen, iets van een begin van het nieuwe leven? Maar op het moment dat ene Jezus uit de schaduwen stapt en ze vraagt om nog eens naar Hem te kijken, niet naar de tempel, want Hij is meer dan de tempel, niet naar hun eigen goede werken, want het gaat om de totale overgave aan Gods liefde, op dat moment slaan ze de handen ineen om Hem over de kling te jagen. En hun hele geschiedenis loopt vast, als Gods eigen volk Gods eigen profeet niet herkent.

En niet alleen hun geschiedenis loopt vast. De wereldgeschiedenis in die dagen, met excuses aan alle toenmalige Bantoes en toenmalige Chinezen, speelde zich toen af in Rome, het New York van die tijd. In Rome zat een keizer op de troon, die zichzelf zag als een God, als heer, als redder van de wereld. En toen ergens in de oostelijke schaduwranden van zijn rijk ene Jezus uit Nazareth de aandacht trok, toen hoefde de keizer niet eens de opdracht te geven, want zijn vertegenwoordigers wisten automatisch wat er van hen werd verwacht: vermorzelen. Dus hij heeft het niet eens door dat hij hier zijn eigen ondergang bewerkt, door de koning van de Joden, de leeuw uit de stam van Juda te kruisigen. Op Goede Vrijdag komt de geschiedenis krakend tot stilstand. Als wij eerst al verantwoordelijk waren voor de blokkade van Gods plannen voor een nieuwe wereld, en als wij dan Gods eigen oplossing voor die blokkade, namelijk Jezus de Christus, zoon van Adam en zoon van God, als wij die aan het kruis hangen… [9] De hele wereld, de hele geschiedenis valt in het slot. Als het aan ons ligt, is het voor altijd Goede Vrijdag. Als het aan ons ligt, dan hing Hij daar nog. Jezus van Nazareth, de koning van de Joden, volgens zijn eigen pretentie. Nou, wereldredder, red jezelf! Als het aan ons lag, was de wereld vastgelopen op Goede Vrijdag.

En soms merk jij dat ook. Dat als het aan ons ligt de wereld op slot zit. Dat merk je zomaar aan je eigen onmacht. Persoonlijk, als jij relaties die vastlopen niet meer op gang kunt krijgen. Dus spreek je maar niet meer met elkaar. Stilstand. En in het groot. Ik hoor iedereen tegenwoordig praten en schrijven over hoe Nederland vastloopt in een heleboel crisissen tegelijk. En iedereen heeft de oplossing. Maar niet heus. Wees gerust, ik ben geen doemdenker. We vinden wel weer een manier om de boel aan het draaien te houden. Maar echt veel verder komen we er niet mee. Er is teveel kwaad in de wereld en er is teveel kwaad in mijn hart. Als het aan mij lag, hing Jezus daar ook voor altijd. Voor altijd Goede Vrijdag.

Alleen… alleen had God met zichzelf afgesproken dat Goede Vrijdag niet het slot, maar de opening van de geschiedenis zou zijn. [10] Als de enige gave mens ooit het in zich zou hebben om zichzelf op te offeren, dan mocht zijn offer gelden voor ons allemaal. Eén mens, die zo verbonden is met God, dat je Hem wel God moet noemen, als Hij bereid is zijn leven te geven, dan mag Hij en dan gaat Hij de dood overleven. Voor altijd Goede Vrijdag? Niet, als je daarmee bedoelt dat het daar ophoudt, alsof de deur daar voorgoed in het slot valt. Maar het is wel voor altijd Goede Vrijdag, als je het vanuit God bekijkt. Want Golgotha blijkt de opmaat van een nieuw begin, een nieuwe bevrijding voor een volk van God uit alle volken, voor de heel schepping.

En dan nu de vreemde conclusie. Bij het feit dat het op deze manier voor altijd Goede Vrijdag is, hoort kennelijk dat in het paleis van God voor altijd te zien zal zijn dat Jezus zijn offer gebracht heeft. [11] Want Johannes vertelt dat hij de Heer zag als een lam dat geslacht was. Wat je je er ook bij voor moet stellen, je kunt er niet omheen dat Johannes stelt dat God hem laat zien dat de wonden van Jezus zichtbaar zijn in de hemel. Ik noem dat een vreemde conclusie, omdat ik eigenlijk zou vermoeden dat daar, voor de troon van God, ook nu al geen tranen meer zijn en geen pijn. Hoe verhoudt zich dat tot deze zichtbare herinnering aan de tranen en de pijn van Jezus, als Hij daar staat als een Lam dat geslacht is? Tegelijk herinner ik mij, dat Hij toen Hij nog bij ons was aan onze ongelovige broer Thomas zijn wonden liet zien, de lanssteek in zijn zij en de gaten in zijn polsen. Wat is hier aan de hand?

Ik doe een voorstel, maar het is een voorstel waarover jij gerust verder mag denken en ik ook en waarover je dus vast ook anders kunt denken. De feiten zijn duidelijk: Johannes ziet in Gods paleis Jezus als een Lam met een wond. Dit is mijn voorstel voor wat dat kan betekenen: dat dat kennelijk bestaat bij God, dat ook de herinnering aan de weg naar de overwinning onderdeel is en kan blijven van de overwinning. Natuurlijk is het alternatief ook mogelijk, ik weet het niet, dat God nog wel een moment in gedachten heeft, waarin Jezus alleen maar te zien zal zijn als de gave leeuw van Juda. Maar deze andere mogelijkheid, dat ook in de eeuwigheid de herinnering aan zijn offer niet is verdwenen, die sluit volgens mij wel aan bij de hele weg die God gaat met zijn schepping.

God wilde altijd een goede wereld. Wij kijken vandaag om ons heen en wij zien: geen goede wereld. Wij belijden dat dit niet de schuld van God is. Hoe zou het de schuld van God kunnen zijn? God is goed! Maar wij geloven dat God wel de weg heeft gevonden om het weer goed te maken. De omweg, van Golgotha. Deze omweg is de heilsweg. Deze weg die dood leek te lopen, letterlijk, is de weg naar het leven, bewijs van Gods diepe diepe liefde en diepe diepe trouw. En het bewijs daarvan is en, denk ik, blijft het offer van het Lam. Weet je, er is een ketterij die zegt, dat Jezus op aarde niet echt heeft geleden. Het was een schijn-lijden, dat Hij onderging. ‘Docetisme’, heet die ketterij. Schijn-lijden. De kerk, wij, we hebben altijd beleden: het was echt, het was het meest echte dat ons is overkomen, het lijden van de Heer. En in feite stel ik voor dat we de Bijbel hier zo lezen, dat ook in de eeuwigheid de herinnering aan de echtheid van zijn offer nog zichtbaar zal zijn. [12] En dat God het feit dat dat offer herinnert aan pijn, op zijn goddelijke manier kan integreren in de vreugde om zijn offer en om zijn overwinning.

En eigenlijk wil ik je nu vragen om nog een stap verder door te denken. Opnieuw: ik geloof wat er in de Bijbel staat over onze eeuwige toekomst: nooit meer tranen, nooit meer pijn. Maar al nadenkend benoem ik de mogelijkheid dat het offer van Christus in de eeuwigheid herdacht wordt, inclusief dus een bewustzijn aan hoe erg en hoe fout het geweest is, zonder dat dat afbreuk doet aan ons geluk van bij God te zijn. En de stap verder is dan: wat nu als wat er misgaat in mijn en in jouw leven ook op de een of andere manier in herinnering blijft in de eeuwigheid, maar dan ook op een of andere gezuiverde, geheiligde manier? Dus niet meer als een bron van pijn en tranen, maar als onderdeel van het bewustzijn hoe groot de overwinning van het Lam is: dat je nog weet wat Hij heeft overwonnen, ook als het heel concreet om jouw leven gaat.

Waarom zeg ik dit? Opnieuw omdat het past bij hoe wij God hebben leren kennen, als de God van de omweg die een heilsweg wordt. Jouw leven, mijn leven, het doet ertoe, voor Hem. Jouw reële zonden, maar ook jouw reële wonden, Hij kent ze, Hij kent je, Hij weet waarvan Hij je wil bevrijden en genezen. Sterker nog: waar jij in de spiegel kijkt en denkt: wat een puinzooi; waar jij alleen maar kunt vloeken als je lijdt, vergis je niet in wat God, die God is, allemaal kan. Nee, Hij is niet blij met je zonden. Nee, het is niet zo dat jouw pijn Hem niet raakt. Integendeel. Maar Hij omvat het en Hij omarmt het op een diepere manier dan wij hadden kunnen verzinnen. En Hij is God, en in staat om hier en nu met jou een nieuw begin te maken. Dus jij denkt: wat een puinzooi! Maar Hij denkt juist: hier ga Ik wat mee kunnen. Iemand vergeleek het een keer zo: om van koolstof diamant te maken, heb je druk nodig, hoge druk. Elke vergelijking gaat mank, maar mijn punt is dit: God is in staat alle stress in jouw leven van vandaag om te zetten in zuiver diamant.

Het Bijbelboek Openbaring gaat over ene Jezus en aan het eind heeft Hij gewonnen. Hij, de leeuw van Juda. Hij, het lam van Pasen. De hele wereld kijkt naar dat kruis op Golgotha en de hele wereld denkt: wat een puinhoop, dat wordt nooit wat. Maar God, in zijn liefde en trouw, ziet dieper dan dat. En Hij weet: hier komt de oude wereld tot zijn eind. Hier begint iets nieuws. Hier ga Ik wat mee kunnen. En alles wat nieuw is, is hier begonnen. Vergeet het niet, maar vier het. Voor altijd, Goede Vrijdag.

Amen.

Scroll naar boven