Logo breed NGK Ichthuskerk 2024 - Rotterdam

NGK Rotterdam

21 augustus 2022 – Johannes 3 – Nicodemus: Leerling van Jezus

Votum & groet

Zingen:                Psalm 8a: 1, 2, 3, 4/Heer, onze God, hoe heerlijk is uw naam

De Tien Woorden

Lezen:                  Exodus 20: 1-17; Matteüs 22: 37-40                                                    

Zingen:                Lied 302: 2, 3, 4/U, Vader, U aanbidden wij                                                                    

Gebed

Bijbellezing:        Johannes 3: 1-13                                                                                                      

Zingen:                DNP Psalm 87: 1, 2, 3, 4/Op hoge heuvels met een rijk verleden

Preek                   

Zingen:                 Lied 749: 1, 2, 3/’Op, waak op!’ zo klinkt het luide

Gebed  

Collecte              

Zingen:                 Lied 425/Vervuld van uw zegen

Zegen                  

Johannes 3: 1-13

[1]      ‘Wij gaan weer naar school.’ Ja, morgen is het weer zover. Ik weet natuurlijk niet wat jij er precies van vindt. Misschien denk jij wel: helaas, pindakaas, ik heb liever vakantie! Maar misschien heb jij er juist ook wel weer zin in. In weer naar school. Wie weet wat voor mensen je weer ontmoet. Wie weet wat voor nieuwe dingen je gaat ontdekken. In elk geval leek het mij een goed idee om op deze zondag voordat we weer naar school gaan, ook alvast naar een ander soort school te gaan. De school van de Heer Jezus. En ik wou je vanmorgen maar uitnodigen om mee te gaan naar Nicodemus. Want Nicodemus ziet zichzelf als een scholier en hij ziet Jezus als een meester, van wie hij wat kan leren, een rabbi. Ook al is Nicodemus al lang en breed volwassen. Hij gaat gewoon weer naar school. In de nacht, lekker koel, lekker rustig, zodat je je goed kunt concentreren. Ga je mee?

[2]      Maar wat Nicodemus krijgt is een koude douche. Ja, hij gaat naar Jezus toe om wat van Hem te leren. Maar wat Nicodemus te horen krijgt is niet wat hij verwacht had. Hij was echt niet bij voorbaat van plan om voor Jezus door de knieën te gaan. Kom nou. Maar als hij later door de nacht naar huis loopt, heeft Jezus hem wel wakker geschud.  Want: God is de wereld opnieuw aan het uitvinden, Nicodemus. En Hij daagt je uit. Ben jij ook bereid jezelf opnieuw uit te vinden? Goeie vraag, ook vandaag.

[3]      God is de wereld opnieuw aan het uitvinden. En wat doe jij? Ben jij bereid jezelf opnieuw uit te vinden?

            ‘Alleen wie opnieuw wordt geboren, kan het koninkrijk van God zien.’ Dat is hoe Jezus zijn les aan Nicodemus begint. En meteen raakt Hij zijn leerling Nicodemus kwijt. Ze zitten op een verschillend spoor, dat is wel duidelijk. In de wereld van Nicodemus had je geboren Joden en geboren niet-Joden. Joden waren elkaars zussen en broers, de ene familie, geboren uit Sara en Abraham. Niet-Joden, tsja… Die horen er niet bij. Dat is het plaatje van Nicodemus. En omdat zo’n Nicodemus daar zo op gefocust is, ontgaat het hem wanneer God langs een nieuw spoor aan uitbreiding van de familie werkt. God kon wel eens harder aan het werk zijn dan je ziet, Nicodemus. Misschien wel net in het donker, in de nacht…

            Ik wil maar gewoon eens naast Nicodemus gaan zitten. Kom maar dichterbij en schuif aan aan de voeten van Jezus. Misschien wás het voor Nicodemus een koude douche, misschien moést hij wel wakker schrikken. Maar hebben wij het soms niet nodig, om ook wakker geschrokken te worden? Ik leer vandaag drie lessen uit de ontmoeting van Nicodemus – en loop er niet voor weg als Jezus ook jou uitdaagt.

[4]      1. Alle Mensen Worden Broeders. Ja, dat moet natuurlijk zijn: alle mensen worden zussen en broers, of: alle mensen worden familie, maar deze kun je denk ik beter onthouden. Alle mensen worden broeders. En dat is revolutionair. Misschien heb je wel gehoord van het boek ‘De meeste mensen deugen’ van Rutger Bregman. Heel interessant boek. Rutger Bregman beweert, je raadt het al, dat de meeste mensen deugen. Maar dan is natuurlijk de vraag hoe het komt dat dan toch zoveel ruzie is en oorlog en onrecht. En dan beweert hij dat het misgaat, zodra mensen zichzelf als onderdeel van een groep profileren. Als lid van een groep zijn mensen geneigd om leden van een andere groep kwaad te doen. Aha. Interessante gedachte.

            Van welke groep denk jij dat God de God wil zijn? Welke groep mag zeggen: God is met ons – en dus is Hij tegen jullie? En: God wil dat wij goed doen – maar jullie mogen wij kwaad doen? Van welke groep wil God de God zijn? Ik denk dat Nicodemus zijn antwoord wel klaar had: God is de God van Abraham, Isaak en Jakob, God is de God van de twaalf stammen van Israël, God is de God van de Joden. Ben je geboren als kind van Abraham, dan ben je geboren in Gods familie. En wie deze familie niet met rust laat, roept de wraak van God over zich af en desnoods helpen wij God een handje. God is de God van de groep met de juiste geboortepapieren.

            Van welke groep denk jij dat God de God wil zijn? Is God de God van ‘ons soort mensen’? Aardige Rotterdammers die in een rijtjeshuis wonen en van wie de kinderen naar de GSR gaan? Mensen die hun best doen om het een beetje oké te hebben met andere mensen die net zo als zij zijn? Let op: ik bedoel dit niet flauw. Ik ben heel serieus. Stel je voor dat Rutger Bregman gelijk heeft en dat ons zwakke punt is dat we mensen niet zien staan omdat die bij de foute groep horen, zeg, dan moeten ook wij maar beter uitkijken dat wij geen mensen afschrijven, die God niet afgeschreven heeft.

            Van welke groep denk jij dat God de God wil zijn? Jezus geeft zijn mening daarover in wat Hij Nicodemus vertelt. ‘Waarachtig, ik verzeker u: alleen wie opnieuw wordt geboren, kan het koninkrijk van God zien.’ Nicodemus weet niet beter of het rijk van God is voor wie geboren is als kind van Abraham. Maar Jezus legt het uit: ‘Waarachtig, ik verzeker u: niemand kan het koninkrijk van God binnengaan, tenzij hij geboren wordt uit water en geest.’ En voordat je nu denkt dat God een nieuwe groep wil beginnen, dat is nu net niet het plan. Want deze geboorte uit water en Geest kan werkelijk iedereen overkomen. Als je als niet-Jood geboren bent, kun je niet opnieuw en nu wel als Jood worden geboren. Daar heeft Nicodemus gelijk in. Net zo min als dat jij op een dag wakker zou worden en dat je opeens voor Ajax bent. Maar de nieuwe groep die God maakt is geen aparte groep meer, omdat er juist ruimte is voor iedereen. God is de wereld opnieuw aan het uitvinden. Alle mensen worden broeders.

            Heb jij die ruimte ook? Ben jij ook bereid jezelf opnieuw uit te vinden? Die Geest van God, over wie Jezus het heeft, is uitgestort over alle soorten mensen. Welke groep heb jij een hekel aan? Welke mensen staan jou tegen? […] Ja, ik ben even stil want ik denk dat je je dit concreet moet voorstellen. Tweeduizend jaar terug in Jeruzalem had Nicodemus een hekel aan Romeinen. Jezus fluistert tussen de regels door: mijn Geest gaat ook naar het westen waaien, naar Rome. Twintig jaar later hadden ze in Galatië een hekel of dan minstens minachting voor slaven, vrouwen en buitenlanders. Dus schreeuwt Paulus het in hun gezicht: Zijn jullie helemaal gek geworden? In Christus is geen man of vrouw, slaaf of vrij, barbaar of Griek. Alle mensen zijn familie. En als jij ze nog niet in de ogen kunt kijken en ze als broer of zus durft benaderen, begin dan maar met dat je bidt voor die mensen, die God als je broer of zus kan bedoelen.

            En even voor de helderheid: ik zeg niet dat opeens iedereen christen is of automatisch bij God hoort. Wat ik zeg is wat Jezus zegt: dat onze indelingen, óns wij-tegenover-zij-plaatsen, dat je daarmee bij God niet moet aankomen. Dat God een tijd lang extra zuinig was op de familie van Abraham, dus op Israël, dat had al die tijd het doel gehad, dat Hij de hele wereld kon gaan zegenen. Psalm 87: niemand uitgezonderd. De besnijdenis was er ooit alleen voor Abraham en zijn zonen; de doop is er nu voor iedereen. Nicodemus moest wel een drempel over, voordat hij zich dit toegeëigend had. Ben jij bereid jezelf opnieuw uit te vinden?

[5]      Les 2: denk om je blinde hoek. Wat ik tot nu toe heb gezegd, is dat Nicodemus er in feite een blinde vlek voor had dat God een sprong ging maken van de oude familie van Abraham naar de nieuwe wereldwijde familie van Abraham. Maar zijn blinde hoek is nog groter. Jezus zegt: ‘Waarachtig, ik verzeker u, wij spreken wat we weten en we getuigen van wat we gezien hebben, maar jullie accepteren ons getuigenis niet. Wanneer jullie me niet geloven als ik over aardse dingen spreek, hoe zouden jullie me dan geloven als ik over hemelse dingen spreek?’ Nicodemus heeft een blinde hoek ter grootte van de hemel. Met alles wat Nicodemus al wist over God, moet Jezus hem de ogen openen voor wat God op dit moment aan het doen is, door deze Jezus zelf.

            Zit God ook in jouw blinde hoek? In het groot heeft ons deel van de wereld, de westerse wereld, de rijke wereld, in het groot heeft onze wereld een knots van een blinde vlek voor God. God is doodverklaard. God is weggeredeneerd. God is achter de voordeur gestopt. God is opgesloten in het goede gevoel dat je krijgt als je mediteert. En, even eerlijk, ik snap het. Je komt God ook niet zomaar tegen, als je naar school gaat of op je werk. Je hebt Hem kennelijk niet nodig voor je wereldbeeld, niet voor orde in de maatschappij, niet voor zingeving aan je leven… En wie weet is het wel eens zinnig om als christen te erkennen ook niet-christenen met zingeving bezig zijn, en met een goede maatschappij en met goed nadenken, en dat je God niet zomaar voor jouw karretje moet spannen…

            Maar sluit alsjeblieft jezelf van de weeromstuit niet op in jezelf. De kerk van Christus gelooft dit: dat God in Jezus Christus de hemel geopend heeft. Niet om een einde aan de aarde te maken, maar om alles wat er vergankelijk is aan deze aarde, om daaraan onvergankelijk leven te geven. Het is werkelijk een nieuwe geboorte, deze nieuwe geboorte van boven, dit doortrokken worden met de Geest van God. God gaat niet dood als wij niet meer in Hem geloven. Wij gaan wel dood als God niet meer in ons gelooft. Dat is niet de kant die God op wil. Wie schuilt bij Jezus is het oordeel voorbij. Het nieuwe leven van boven is niet te stoppen, door niks niet.

            In het verkeer maak je gebruik van spiegels en camera’s om te zien wat er zich in je blinde hoek afspeelt. Jezus is jouw blindehoekspiegel. Kijk naar Hem en je ziet wat er anders in je blinde hoek blijft. Sorry: je ziet Wie er anders in je blinde hoek blijft. God. Die, overigens, hard bezig is de wereld opnieuw uit te vinden. En wat doe jij?

[6]      Les 3: ‘In de nacht.’ Voor een deel sluit deze derde les aan bij het feit dat Nicodemus Jezus in de nacht bezocht. Ik heb al gezegd dat het waarschijnlijk gewoon om een praktische keus ging: lekker koel, lekker rustig. En toch. Dit zegt Jezus over iemand die opnieuw geboren is: ‘De wind waait waarheen hij wil; je hoort zijn geluid, maar je weet niet waar hij vandaan komt en waar hij heen gaat. Zo is het ook met iedereen die uit de Geest geboren is.’ Bij het volk van Abraham was duidelijk waar ze vandaan kwamen: het DNA van Abraham. En waar ze heen gingen: het beloofde land, de tempel in Jeruzalem. Maar de nieuwe familie van God houdt kennelijk iets onzichtbaars, iets mysterieus’. Hoe zit dat? Hoe zit dat dan met die nieuwe wereld van God? Hoe moet ik daar dan mee omgaan?

[7]      Van Nicodemus weten we dat hij bij twee gelegenheden uit de kast gekomen is als lid van de nieuwe familie van God. Dat was één keer, toen het heel goed ging met Jezus, en één keer, toen het heel slecht met Hem ging. Die eerste keer lezen we van in Johannes 7. Jezus had toen net gezegd: ‘Laat wie dorst heeft bij mij komen en drinken! Rivieren van levend water zullen stromen uit het hart van wie in mij gelooft.’ Hiermee doelde hij op de Geest die zij die in hem geloofden zouden ontvangen; de Geest was er namelijk nog niet, want Jezus was nog niet tot Gods majesteit verheven. – De mensen zeggen dan dat Jezus een profeet is. De leiders van het volk en de Farizeeën geloven er niks van – maar Nicodemus, onze Nicodemus, neemt het dan voor Jezus op. Johannes 7.

            Maar die andere keer dat Nicodemus naar voren stapt als christen is het nacht, de nacht van Goede Vrijdag, Johannes 19. Als Jezus dood is zijn er maar een paar mensen die Hem de laatste eer bewijzen. Of dat denken ze tenminste, dat dit de laatste eer zal zijn. Blinde vlek, zeg maar even. Hoe dan ook: Nicodemus is er wel bij. Met liters mirre en aloë, met uitroeptekens en caps lock aan, om voor het lichaam van de Heer te zorgen. Dus mocht je eens iemand negatief over Nicodemus horen spreken, kom jij dan op voor deze broer van toen. Was jij er soms bij om voor het lichaam van de Heer te zorgen? Nou dan, hij wel. In de nacht.

            God is hard bezig de wereld opnieuw uit te vinden. Soms zie je dat. Dan is de Heer zo overtuigend aanwezig in je leven, dat je haast de neiging hebt om te zeggen dat het wel wat minder kan. Stromend van levend water, inderdaad. Maar wees niet bang om daar dan de naam van de Heer bij te noemen en Hem te danken voor wat Hij je aandoet. Het kan zijn dat de geboorte van een kind je zo raakt als iets wat God jou geeft, maar ook een herstel van een ziekte of van je reputatie, of ook gewoon als iets je helemaal lukt, een gouden moment. Als God jou weer eens op zijn overdreven manier laat merken dat Hij ervan geniet als jij het leven met volle teugen geniet – laat je dan niet tot zwijgen brengen door de blinde vlekken van de mensen om je heen. Neem het dan gerust en bewust voor Jezus op.

            God is hard bezig de wereld opnieuw uit te vinden. En soms zie je daar niks van. Soms zie je daar niks van. […] Ik ben opnieuw even stil om je de ruimte te geven de plek in je leven op te zoeken waar je God niet ziet. […] Maar weet je, het hoogtepunt van Gods hele red-de-wereld-project was de nacht van Goede Vrijdag. Toen je er werkelijk niets van zag. Maar had Iemand ons niet verteld dat de Geest van God net daar waait waar je Hem niet ziet, waar je Hem niet verwacht? Nicodemus kwam aansjouwen met z’n kilo’s mirre en aloë. Weet je wat hij daarmee zegt? Al ben ik mijn Heer kwijt, ik toon mijn respect. Ik heb Hem ontmoet, ik ben Hem nu kwijt, ik weet niet waar mijn God nu is. Maar ik noem zijn naam met eerbied en ik blijf Hem eren. Geloof me, als je dat doet, dan bewijst dat dat je jezelf opnieuw hebt uitgevonden. En dat je bereid bent je te laten vinden. God is niet dood. Hij leeft. En jij? Amen.            

Scroll naar boven