Logo breed NGK Ichthuskerk 2024 - Rotterdam

NGK Rotterdam

23 april 2023 – 1 Korintiërs 15 – Complot van God

Votum & groet

Zingen:                DNP 8: 1, 3, 4, 6/Heer, onze Heer, uw naam is groot en machtig

De Tien woorden

Zingen:                 Psalm 141: 1, 2, 3/U, Heer, roep ik, U geldt mijn smeken

Gebed

Bijbellezing:        1 Korintiërs 15: 20-28, 58                                                                                       

Zingen:                DNP 110: 1, 2, 3, 4/De Heer heeft tot mijn heer zijn woord gesproken

Preek                   

Zingen:                 Opwekking 520/Wees mijn verlangen

Gebed

Collecte

Zingen:                 Gezang 228: 1, 2/Jezus leeft in eeuwigheid

Zegen

1 Korintiërs 15, 28

[1]       Complot van God.

[2]       De AIVD is bang dat complotdenkers binnenkort geweld gaan gebruiken. De AIVD, de Nederlandse Veiligheidsdienst, houdt bij waar in de maatschappij gevaarlijke ontwikkelingen zijn. En zij zien zowel links als rechts het gevaar, dat sommige mensen zó onder de indruk zijn van complottheorieën, dat ze een stap verder gaan, en een stap te ver gaan, en geweld gaan gebruiken. Nu heb ik niet zoveel met complotten en met complottheorieën en ik weet ook niet of een preekstoel geschikt is om ze te gaan analyseren. Van mij mag je denken wat je wilt. Ik denk zelf wel steeds, dat mensen eigenlijk te dom zijn én als het er op aan komt ook te egoïstisch, om echt een goed complot te verzinnen en te organiseren. De geschiedenis laat zien, dat zelfs de machtigste mensen op een gegeven moment de fout ingaan en hun eigen graf graven. En los van wat ik denk, in de Bijbel vind je ook de geschiedenis van Genesis 11, de torenbouw van Babel. Een verhaal met als moraal: als mensen met hun samenzweringen te machtig worden, steekt God er een stokje voor. So much voor menselijke complotten, tegen elkaar en tegen God.

            Op een dieper niveau, dieper dan menselijk, is er in de Bijbel wel sprake van complotten. Maar dat valt dan wel buiten de competentie van de AIVD. Ik wil het in deze preek hebben over het slot van het gebed dat Jezus ons leert, van het Onze Vader. Dat slot gaat zo: [3] ‘Want aan U behoort het koningschap, de macht en de majesteit, in eeuwigheid. Amen.’ Deze preek is dus de laatste in de serie van dit jaar, over het Onze Vader, dus ook de laatste over het onderwerp van de Bijbelstudie Voor Iedereen van dit seizoen. En ik heb voor deze preek gekozen voor de invalshoek van 1 Korintiërs 15. Want daar gaat het over dat koningschap van God, over zijn macht en zijn majesteit. Maar als je dat Bijbelgedeelte leest, kom je niet alleen de macht van God tegen. Het gaat ook over tegenmachten. In 1 Korintiërs 15, 24 lazen we: ‘[En als het einde komt] draagt Hij het koningschap over aan God, de Vader, nadat Hij alle heerschappij en macht en kracht vernietigd heeft.’ Dus zeg maar even: nadat Hij alle complotten tegen God ontmanteld heeft. [4] Zijn macht tegenover de macht van het kwaad.

            Maar waar heeft Paulus het dan over? Hij is hier wel weer een beetje vaag. ‘Alle heerschappij en macht en kracht.’ Waar gaat dat over? Welke machten en krachten moet Jezus overwinnen, voordat uiteindelijk het hele koningschap en alle macht en alle majesteit aan God toekomt? Zijn dat de donkere krachten, zoals die ontmaskerd worden in allerlei complottheorieën van links en van rechts? Of ook, als het dieper dan menselijke machten en krachten zijn, zijn dat dan de duivelse machten, die je dan maar met een kerkelijke veiligheidsdienst zou moeten opsporen, zou moeten ontmaskeren, zou moeten neutraliseren? Zoals Paulus schrijft in Efeziërs 5, 11-12: ‘Neem geen deel aan de vruchteloze praktijken van de duisternis, maar ontmasker die juist, want wat in het verborgene gebeurt, is te schandelijk voor woorden.’ Dus als we bidden voor de macht van koning Jezus, welke tegenmachten bidden we dan dat Hij overwint?

            Als ik de Bijbel op dit punt probeer samen te vatten, zie ik de tegenmacht van het kwaad op in elk geval drie verschillende niveaus. Het eerste niveau is het niveau van onze eigen concrete daden en woorden en gedachten. [5] Dus onze zonden. Wij zijn mensen, en we hebben het in ons om kwaad te doen, om vernietigende dingen te zeggen en te bedenken. Zelfs zonder dat we het zelf doorhebben. Dat was de reden voor God om zijn volk Israël bij de les te houden met de Tien Geboden. En geloof me, die Tien Geboden gebruikt Hij nog om jou en mij vandaag bij de les te houden. Elk van de Tien Geboden is een voorbeeld van wat Paulus de ontmaskering van de praktijken van de duisternis noemt. Pleeg geen moord, geen echtbreuk, geen diefstal. Als je alleen al de begeerte tot zoiets in je hart voelt opkomen, sla alarm. Als je woorden niet genezend zijn, niet zegenend, maar als je woorden mensen kapot maken en God onteren, zet dan een slot op je lippen. En als  je merkt dat jij stiekem jezelf tot God maakt of achter andere machten dan God aanloopt, bekeer je dan. De Tien Geboden als tien manieren om het kwaad in jezelf, in je gedachten, je woorden en je daden, te ontmaskeren. Op dat hele concrete niveau waar de macht van het kwaad aan het werk is.

            Vervolgens kun je, ook met die Tien Geboden in de hand, ook het grotere kwaad ontmaskeren, het kwaad in instituten en structuren. [6] In bedekte termen heeft het Nieuwe Testament, het tweede deel van de Bijbel, diepgaande kritiek op de macht van de keizer en de macht van Rome van toen. In bedekte termen, omdat je anders de doodstraf kunt krijgen. Maar daarom nog niet minder duidelijk. De claims van de keizer, dat hij garant staat voor vrede en recht, dat hij de heer en redder van de wereld is, elke keer als christenen in hun gebed de woorden zeggen tegen God, ‘Aan U behoort het koningschap, de macht en de majesteit, in eeuwigheid,’ zeggen ze met zoveel woorden: en dus niet aan de keizer. Op een andere manier ziet het Nieuwe Testament de macht van het kwaad ook aan de oppervlakte komen in de afwijzing van Jezus als Heer door zijn eigen broers en zussen, zijn eigen volksgenoten. Hoe kan het dat er zoveel zijn die tegen Hem kiezen? Paulus snapt er niks van. Het moet een kwade macht zijn, die hun verstand zo verduistert. En Paulus en de anderen doen er alles aan om hun volksgenoten en de hele wereld voor te lichten. Dwars tegen die machten van het kwaad in, zoals die gebruik maken van de instituten van Rome en van Jeruzalem. Of vandaag, van structuren als slavernij en kapitalisme.

            De Bijbel wijst het kwaad aan in jou en mij persoonlijk. De Bijbel wijst er ook op, dat het kwaad groter kan zijn dan alleen individueel; het kan ook in structuren zitten. Maar de Bijbel erkent ook dat het kwaad zelf een macht is, die dieper gaat dan mensen en dan instellingen, het kwaad in de wereld achter de schermen. [7] Als Paulus in 1 Korinthe 15, 28 zegt dat het moment komt, dat alles aan de Zoon is onderworpen, dan omvat dat ‘alles’ dus ‘alle heerschappij en elke macht en kracht’. En dan gaat het nog steeds om het kwaad dat zich uit via jou en om het kwaad dat zijn weg vindt door structuren, maar dan gaat het ook om de macht van het kwaad, die jij en ik met al ons kerkelijke inlichtingenwerk niet kunnen opsporen en ontmaskeren en uitroeien. Het kwaad is groter dan wij. De reden voor Paulus in 1 Korintiërs 15 om over heerschappijen en machten en krachten van het kwaad te spreken, is dat hij, Paulus, iets wil vertellen over de dood. De dood, zegt Paulus, is in feite het toppunt van kwade macht: onontkoombaar, bovenmenselijk, niet uit te roeien. Totdat Jezus kwam, en een einde maakte aan de macht van deze grote Vernietiger. En zo zijn de regels: wie de dood verslaat, die heeft de macht om ook de structuren van de wereld weer te heiligen. Die heeft ook de macht om mensen een nieuw hart te geven, nieuwe verlangens en woorden en daden.

            ‘Zo zijn de regels.’ Wie de dood overwint, is degene die alle macht heeft. Maar hoezo dan? Wie heeft die regels zo bedacht? Goed, hier wil ik je in deze preek wat vertellen over het complot van God. Want ook God had een complot bedacht. Een complot, [8] tussen Vader, Zoon en Geest. Een plan en een samenzwering. In 1 Korintiërs 15, 28 lazen we: [9] ‘Op het moment dat alles aan Hem [aan de Zoon]  onderworpen is, zal de Zoon zichzelf onderwerpen aan Hem [de Vader], die alles aan Hem [aan de Zoon] onderworpen heeft.’ Deze woorden zijn Paulus’ samenvatting van de hele geschiedenis van de schepping. In deze woorden vind je alles wat jij nodig hebt om vandaag te overleven en om morgen te overleven en de eeuwigheid. Laten we eens kijken naar dat complot van God, zoals Paulus het hier samenvat.

            In het begin schiep God de hemel en de aarde. Hij maakte het land en het licht, de melkwegstelsels boven ons en de beestenbende om ons heen, en Hij maakte ons. En in ons legde Hij genoeg van zichzelf om ons de rest van de wereld toe te vertrouwen, om het te bestuderen en om ervan te genieten, om voor te zorgen en in goede banen te leiden. We hebben erover gezongen aan het begin van deze dienst, Psalm 8 beschrijft ook dit allemaal. En alle engelen zeiden: goed plan, God! Maar wij wisten wel beter. Ja, niet natuurlijk, wij wisten slechter, maar wij dachten dat we beter wisten. Toen stortte de goede schepping van God in elkaar. Vraag mij niet hoe precies en wat precies, maar dit is wat we weten en geloven en belijden: onze goede God had een goede wereld aan ons toevertrouwd, maar wij hebben er niet voor gezorgd, maar de boel kapot laten vallen. [10] Dat deden wij in Adam en Eva, maar dat maakt niet uit, want wat zij zijn, zijn wij, meneer Mens (Adam) en mevrouw Leven (Eva). Wat nu?

Wat nu? Dit: God bleek een complot te hebben bedacht. Een samenzwering in zichzelf, tussen Vader, Zoon en Heilige Geest. Zijn Zoon zou mens worden, een tweede Adam. [11] En zijn Geest zou met Hem meegaan en zó met Hem verbonden blijven, dat Hij als nieuwe mens immuun zou blijken voor het kwaad. Sterker nog: waar Hij zijn voeten zette, daar bloeide vrede. Wie Hij aanraakte of alleen maar aankeek, die leefde opeens in het licht. Zo gaaf! Hij was immuun voor het kwaad – en meer dan dat. Maar juist daarom: zodra het kwaad doorhad wat God van plan was, deed het er alles aan om Hem uit de weg te ruimen. Het zette Rome aan het werk en de foute krachten in Jeruzalem. En het leek het kwaad te lukken – want twee week en twee dagen geleden hing Hij dood aan een kruis. Maar dit was het complot van God, de regels die Hij zelf had opgesteld: als deze zoon van Adam en Eva, deze zoon van meneer Mens en mevrouw Leven, het leven leidt zoals God het voor de mensen bedoeld had, dan zou er geen reden zijn dat Hij dood moest. Integendeel. Dan zou deze tweede Adam ook een echte Eva zijn, een levende die nieuw leven geboren laat worden. En zo was het gegaan, twee weken geleden. Opgestaan. De dood dood. Jezus overwinnaar. [12]

Maar we zijn er nog niet. Jij en ik, wij zijn er nog niet. Paulus zegt: [13] ‘Op het moment dat alles aan Hem [aan de Zoon] onderworpen is, zal de Zoon zichzelf onderwerpen aan Hem [de Vader], die alles aan Hem [aan de Zoon] onderworpen heeft.’ ‘Op het moment.’ Maar dat moment is nu nog niet. Wij bidden en belijden elke dag: ‘Want aan U behoort het koningschap, de macht en de majesteit, in eeuwigheid.’ Want inderdaad, het komt U toe. Maar nu moet er eerst nog gestreden worden. Door de Zoon zelf en door zijn engelen, de machten van het goede. En door ons, in onze gebeden vandaag en morgen, en in onze strijd tegen het kwaad in onszelf en om ons heen. Maar luister, als iemand de dood aankan, dan kan Hij alles aan. Het complot van God komt langzaam aan het licht. Langzaam, maar zeker. Het plan, dat begon met dat Hij de wereld aan ons toevertrouwde, maar wij maakten er een puinhoop van. Dus vertrouwde Hij de zorg voor de wereld toe aan zijn Zoon, een vervulling van Psalm 110. En kijk dan, Hij heeft het waargemaakt, dat Hij het verdiende. Hij is het Lam dat de boekrol van de toekomst mag openen. De tweede Adam, bij Hem is de schepping van God weer in goede handen. [14] Hij zal de orde herstellen, de eeuwige vrede.

Dus hou vast aan de hoop dat de dag gaat komen. Dan zal het plan van God zich voltooien. Dan zal de samenzwering tussen Vader, Zoon en Heilige Geest, helemaal zijn uitgekomen. God had een wereld gemaakt en die aan de mens toevertrouwd. De mens faalde, maar de Zoon van God als nieuwe mens herstelde dat. God heeft Hem het beheer over de wereld opnieuw toevertrouwd. De dag gaat komen dat deze Zoon alles wat God Hem heeft toevertrouwd, aan zich zal hebben onderworpen. Dat is het moment, dat deze mensgeworden Zoon zichzelf met alles wat Hij verworven heeft, weer toevertrouwen zal aan de Vader. ‘Op het moment dat alles aan Hem onderworpen is, zal de Zoon zichzelf onderwerpen aan Hem die alles aan Hem onderworpen heeft.’ Dat is het moment dat ons gebed is vervuld. ‘Want aan U behoort het koningschap, de macht en de majesteit, in eeuwigheid.’

Maar voordat we nu ‘amen’ zeggen eerst nog de bekende vraag: en jij dan? Waar ben jij in dit alles? Wat is jouw plaats in het complot van God? Is er een plaats voor jou in het complot van God? Ja, wat dacht je. En ook dit zit al in de woorden van Paulus, in 1 Korintiërs 15, 28. Eén zo’n vers van Paulus, dat als je het gaat uitpakken de hele wereld in zich blijkt te hebben, de hele geschiedenis, inclusief ons. Want dit is hoe het vers afloopt: ‘Opdat God alles in allen zal zijn.’ [15] ‘En op het moment dat alles aan Hem onderworpen is, zal de Zoon zichzelf onderwerpen aan Hem die alles aan Hem onderworpen heeft, opdat God alles in allen zal zijn.’ Alles in allen. Toen ik het deze week met iemand had over deze woorden, zei die: ‘Alles in allen. Dat is veel. Haast te veel om te bevatten.’ Dat is ook zo. Laten we daarom wat kleiner beginnen. Als het moment komt, dat God alles zal zijn in allen, dan begint dat ermee, dat God iets zal zijn in jou. [16] Iets in jou. En dat begin, daarop hoef je niet te wachten tot het moment dat het complot van God af is. Dat begin begint vandaag.

Als je verder zou lezen in 1 Korintiërs 15, dan kom je dat ook tegen. Het punt dat Paulus maakt is dat Jezus de dood heeft overwonnen, en dat die overwinning het begin en het bewijs is van zijn overwinning op alle heerschappij en elke macht en kracht. En dat maakt hij dan concreet in 1 Korintiërs 15, 29-34 en ook in het slotvers van hoofdstuk 15. Als je dat vervolg thuis doorleest, dan begint Paulus met een voorbeeld, waar we vandaag niks mee kunnen. Paulus zegt dat er mensen zijn, die zich voor de doden laten dopen. En hoe zinloos dat zou zijn, als de dood nog niet overwonnen zou zijn. Maar eerlijk is eerlijk, we weten niet welke praktijk Paulus bedoelt. Zijn er mensen geweest die zich in plaats van overleden christenen hebben laten dopen? Of bedoelt Paulus hier dat ook christenen na het overlijden van een huisgenoot reinigingsbaden ondergingen? Of gebruikt hij hier een metafoor en betekent ‘onderdompelen’ hier zoiets als ‘je inspannen,’ ‘je best doen’? We weten het niet. Het enige wat je uit dit voorbeeld kunt halen, is dat de overwinning van Jezus op de dood niet alleen gevolgen heeft in zijn eindoverwinning op alle machten van het kwaad, maar ook al consequenties heeft in het leven van gelovigen vandaag.

Dat wordt vervolgens alleen maar duidelijker in het tweede voorbeeld dat Paulus noemt, uit zijn eigen leven. Paulus zegt: ‘Waarom zouden wij ons voortdurend aan gevaren blootstellen?’ En Paulus bedoelt: juist omdat Jezus alle macht heeft, zoals Hij heeft bewezen in zijn overwinning op de dood, juist daarom hoef ik niet bang te zijn om mijn leven te verliezen. [17] Kijk om je heen, en je ziet heel veel mensen hun leven leven vanuit het verleden. Hé, misschien ben je er zelf ook wel zo eentje. Dat je steeds achterom kijkt en denkt: hoe kom ik hier van af? Of dat je expres níet achterom kijkt, omdat je nog steeds op de vlucht bent voor weet ik veel wat jij met je meedraagt. Paulus stelt voor om het om te draaien. Los van je verleden, jij mag vandaag beginnen te zijn wie je later gaat worden. Je hebt deel aan Christus’ opstanding. Je gaat helemaal delen in het leven en de liefde en de heerlijkheid van God. Dat is Gods complot, dat Hij alles gaat zijn in allen. Maar als dat jouw toekomst is, wat let je dan om vandaag te leven vanuit dat vertrouwen, vanuit die hoop, vanuit dat verlangen? Paulus gaat ervoor en hij nodigt je uit er ook voor te gaan.

Want luister maar naar wat zijn conclusie is, 1 Korintiërs 15, 58: ‘Kortom, geliefde broeders en zusters, wees standvastig en onwankelbaar en zet u altijd volledig in voor het werk van de Heer, in het besef dat de inspanningen die u voor de Heer verricht, nooit tevergeefs zijn.’ Hoor je dat? [18] ‘In het besef dat de inspanningen die u voor de Heer verricht, nooit tevergeefs zijn.’ ‘Nooit tevergeefs.’ De dag komt, ooit, dat God alles in allen zal zijn. De dag is gekomen, vandaag en morgen opnieuw, dat Hij, God, begint om iets te zijn in jou. Wat jij vandaag door de Heer en voor de Heer doet, en dat kan werkelijk van alles zijn, zo breed als de taak was die we sinds Adam en Eva ontvangen hebben, maar als je ergens wilt beginnen, begin dan maar gewoon met liefde voor God en voor je naaste zoals voor jezelf, wat jij vandaag door de Heer en voor de Heer doet, het zal niet tevergeefs zijn. God neemt mij en mijn gestuntel op in zijn eeuwige complot om deze wereld weer in beheer te krijgen. Als jij vandaag en morgen een volgeling van Jezus bent, dan heb jij een plek in het hart van het complot van God.

Dus blijf je bidden. ‘Aan U behoort het koningschap, de macht en de majesteit in eeuwigheid.’ Geloof me, dit is nu een gebed, waarvan je mag weten dat God het nog veel zekerder verhoort dan jij in je hart voelt dat je dit van Hem begeert. En dus sluit je je gebed af zoals het hoort, met het woord ‘amen’.

Amen.

Vragen bij het slot van het gebed van de Heer: ‘Want aan U behoort het koningschap, de macht en de majesteit, in eeuwigheid. Amen.’

Preek over 1 Korintiërs 15: 28: ‘En op het moment dat alles aan Hem onderworpen is, zal de Zoon zichzelf onderwerpen aan Hem die alles aan Hem onderworpen heeft, opdat God alles in allen zal zijn.’

1. Herken je de macht van het kwaad: in jezelf, in de wereld, achter de schermen?

2. Jezus kwam om de wereld weer in Gods beheer te brengen. Kun je daarvan voorbeelden geven uit de evangeliën? En ook uit je eigen ervaring?

3. Leven vanuit de toekomst: wat kun jij vandaag of morgen doen voor de Heer, wat ‘niet tevergeefs’ zal zijn?

Scroll naar boven